SỰ HÌNH THÀNH PAHs TRONG KHÍ THẢI GIAO THÔNG
SỰ HÌNH THÀNH PAHs TRONG KHÍ THẢI GIAO THÔNG
Sự hình thành PAHs trong khí thải giao thông
1. PAHs là gì và có nguy hiểm không?
Ô nhiễm không khí ở đô thị thường đến từ nhiều nguồn phát thải khác nhau như ô nhiễm nước kênh rạch gây mùi hôi, khí thải công nghiệp, trong đó khí thải giao thông luôn nằm trong nhóm góp phần xả thải khói và bụi mịn nặng nề nhất.
Ngoài bụi mịn phổ biến, trong khí thải giao thông còn chứa hàng loạt hợp chất hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs) có độc tính cao đáng lo ngại cho sức khỏe con người. Đây là các chất hữu cơ độc hại, có thể gây ung thư và tồn tại bền vững trong môi trường.
PAHs (Polycyclic Aromatic Hydrocarbons)
Là các phân tử hữu cơ gồm nhiều vòng benzen nối lại. Thông thường, PAHs là các sản phẩm từ quá tình cháy không hoàn toàn của các nhiên liệu đốt như xăng, dầu diesel và các nguồn nhiên liệu đốt chứa nhiều hydrocarbon.
PAHs có khả năng tồn tại ở thể khí (naphthalene, fluorene, acenaphthylene,…) hoặc dạng rắn (chrysene, benzo[a]pyrene,…) hấp phụ trên hạt bụi mịn PM2-5, PM10 tùy thuộc vào phân tử khối và kích thước của phân tử.
Nhờ vào trạng thái tồn tại ở thế khí lẫn khả năng bám tốt trên hạt bụi, PAHs rất dễ dàng đi vào cơ thể con người qua đường hô hấp, khí PAHs tích lũy đủ lượng sẽ gây ra đột biến gen, thay đổi cấu trúc DNA làm biến đổi chức năng tế bào và gây ra ung thư.
Đặc biệt là benzo[a]pyrene và dẫn xuất oxid hóa là BaP-7,8-diol-9,10-epoxide (BPDE) được cho là những chất gây ung thư mạnh nhất trong nhóm PAHs.
2. Vì sao PAHs có trong khí thải giao thông?
Trong động cơ đốt, xăng hoặc dầu không phải lúc nào cũng xảy ra phản ứng cháy hoàn toàn. Do điều kiện đối lưu trong buồng đốt kém dẫn đến thiếu hụt oxy, nhiệt độ không đủ hoặc động cơ cũ. Một phần nhiên liệu bị “cháy dang dở”. Tạo ra hàng loạt sản phẩm trung gian trong đó phần lớn là các PAHs.
Ngoài ra, một số dòng xe sử dụng dầu diesel thường tạo ra nhiều bồ hóng (soot). Trên bề mặt các hạt bồ hóng này. PAHs dễ bám vào và theo khí thải thoát ra, trở thành bụi mịn độc hại.
Lượng PAHs phát thải trong khí thải giao thông còn tùy thuộc vào loại nhiên liệu đốt. Trong đó dầu đốt diesel tạo ra nhiều loại PAHs độc hại. Có nhiều vòng thơm, xăng tạo ra những loại PAHs nhẹ hơn, cấu trúc phân tử đơn giản và ít độc hơn. Riêng đối với các dòng xe điện hiện nay hầu như không tạo ra PAHs được xem là giải pháp xanh cho môi trường
3. PAHs tồn tại trong không khí dưới những dạng nào?
- PAHs trong khí thải giao thông có hai dạng tồn tại chính:
- Dạng khí: nhẹ, cấu trúc phân tử đơn giản, ví dụ naphthalene (mùi giống viên long não), anthracene
- Dạng bám vào bụi PM₂.₅: đây là dạng nguy hiểm nhất vì bụi PM₂.₅ rất nhỏ, dễ đi sâu vào phổi rồi vào máu.
- Ở những tuyến đường đông đúc, hẹp, thường có tình trạng tắc xe – nồng độ PAHs thường cao hơn nhiều. Khi gặp phải tình trạng ùn tắc giao thông. Người tham gia giao thông nên có các biện pháp che chắn đường hô hấp đặc biệt cẩn thận. Để tránh tiếp nạp lượng lớn khói bụi mang theo PAHs vào cơ thể.
4. PAHs bị phân hủy trong không khí như thế nào?
Mặc dù độc hại, PAHs trong không khí vẫn có thể bị phân hủy tự nhiên thành các sản phẩm thứ cấp. Hầu hết PAHs có số vòng thơm nhỏ hơn 4. Sẽ nhanh chóng phân hủy khi tiếp xúc với tia UV mặt trời. Một số có thể tiếp xúc với các tác nhân oxid hóa mạnh. Như ozone, gốc OH hoặc NO3• phá vỡ cấu trúc của PAHs.
Tuy nhiên những sản phẩm phân hủy này được đánh giá. Là có độc tính cao hơn sao với tiền chất ban đầu.
PAHs có kích thước lớn hơn thường tồn tại ở dạng rắn và bám trên hạt bụi. Nơi chúng được che chắn nhiều hơn, ít tiếp xúc với tia UV. Dẫn đến khả năng tồn tại trong tự nhiên lâu hơn có thể từ vài ngày đến vài tuần
Nhiều nghiên cứu cho thấy PAHs làm tăng nguy cơ ung thư phổi, gây tổn thương DNA, gây viêm đường hô hấp, ho, khó thở, làm tăng bệnh tim mạch khi kết hợp với bụi mịn, ảnh hưởng mạnh đến trẻ em và phụ nữ mang thai Đáng lo nhất là PAHs bám bề mặt PM₂.₅, vì bụi này có thể đi sâu vào phổi và tích tụ trong cơ thể.
5. Làm sao để giảm PAHs từ giao thông?
Xe điện (EV), xe hybrid, xe chạy khí tự nhiên nén (CNG), LPG hoặc nhiên liệu sinh học tạo ra lượng PAHs thấp hơn nhiều so với xe chạy diesel truyền thống. Việc đẩy mạnh chuyển đổi đội xe buýt, taxi, xe công cộng sang CNG/electric giúp giảm mạnh PAHs trong khu vực đô thị.
Tiêu chuẩn khí thải Euro 4–Euro 6 có yêu cầu giảm đáng kể PAHs trong khí thải. Các thiết bị như bộ xúc tác ba thành phần (TWC) cho xe xăng và bộ lọc hạt (DPF) cho xe diesel giúp oxy hóa, hấp phụ và loại bỏ PAHs còn lại trong khí thải.
Động cơ hoạt động kém hiệu quả sẽ đốt nhiên liệu không hoàn toàn, sinh ra PAHs nhiều hơn. Việc thay nhớt đúng hạn, vệ sinh bugi, lọc gió, điều chỉnh phun nhiên liệu… giúp hạn chế PAHs đáng kể.
Công ty TNHH Thương Mại Dịch Vụ Tư vấn Môi Trường Tân Huy Hoàng
Tự hào là Đơn vị tiên phong về chất lượng, uy tín hàng đầu và giá rẻ nhất hiện nay. Với kinh nghiệm lâu năm trong ngành. Tân Huy Hoàng cam kết cung cấp cho Quý Khách hàng các sản phẩm phù hợp nhất, chất lượng cao nhất. Phù hợp với đặc điểm từng ngành nghề sản xuất với giá thành cạnh tranh, hiệu quả và tiết kiệm chi phí nhất. Chúng tôi có đội ngũ chăm sóc khách hàng chu đáo. Đội ngũ kỹ thuật tư vấn có chuyên môn với từng ngành nghề sản xuất. Và đội ngũ giao hàng nhanh chóng sẽ luôn mang đến sự hài lòng cho Quý Khách hàng. Để được sự tư vấn hoàn toàn miễn phí. Quý khách hàng xin vui lòng liên hệ 0902.695.765 – 0898.946.896 (Ms. HẢI YẾN).
————————————-
Dịch vụ trọn gói – Giá cả cạnh tranh – Chất lượng vượt trội
Còn chần chờ gì nữa mà không liên hệ với chúng tôi. Để nhận được sự tư vấn nhiệt tình về các vấn đề môi trường. Cùng mức giá cạnh tranh nhất thị trường miền Nam?
Liên hệ ngay:
Hotline: 0902 695 765 – 0898 946 896 (Ms.Yến)
Fanpage: Tư Vấn Môi Trường Tân Huy Hoàng
Tham khảo thêm các dịch vụ khác tại đây
